Οι περγαμηνές της παιδικής ηλικίας παίζουν το πιο ουσιαστικό ρόλο στην εξέλιξη της ψυχής. Από τις μάσκες που φοράμε για να αρέσουμε στους άλλους, να μας συμπαθούμε στο οποίο καθρέφτισμα μας. Από μικρή ηλικία ένα πράγμα μου έμαθε η μητέρα μου. Να διεκδικώ τα δικαιώματα μου και έκτοτε δεν κάνω τίποτα άλλο πέρα από την διαφύλαξη τους. Μέχρι και στο μάθημα της ελληνικής νοηματικής γλώσσας η δασκάλα μου η Αλεξάνδρα, με βάφτισε ως χαρακτήρα με την χειρομορφή του δικαιώματος.
Η διεκδίκηση στο όποιο δικαίωμα έχει πάρα πολλές εκφάνσεις και πάρα πολλά επίπεδα και βάθη. Όχι μόνο στον ανθρώπινο ή φυλετικό παράγοντα αλλά και στην διατήρηση και τη προστασία του έννομου αγαθού.
Αλλά στη γλώσσα του υποσυνείδητου θα εκφραστεί με ένα ναι ή με ένα όχι.
Εδώ και ένα δίμηνο λοιπόν, εξετάζομαι ενδελεχώς σε αυτές τις δύο λεξούλες. Και πολύτιμος οδηγός μου, η επαφή με το σώμα μου στις δράσεις των άλλων…
Ήμουν, είμαι, και θα είμαι πάντα από τους ανθρώπους που έχω πολλά ενδιαφέροντα, που εξελίσσουν την ψυχή μου, έχω τα φτερά μου ανοιχτά σε νέους ορίζοντες. Μέσα στους ρόλους που έχω υιοθετήσει, έχω υπάρξει και μαθήτρια, έχω υπάρξει και δασκάλα, ούσα πάντα απαράβατα θεραπεύτρια. Χωρίς όμως μαθητές προσκολλημένους σε εμένα . Το μόνο μου μέλημα είναι να κρατάω πάντα τα φτερά τους ανοιχτά. Να δώσω τις συντεταγμένες μίας μαθητείας, να κρατάω τον εαυτό μου κάτω από την διδασκαλία, και απλά με ειλικρίνεια να εκφράσω το δυναμικό της ένωσης μας. Και ας μην ξανά συναντηθούν οι δρόμοι μας. Μα τους παρατηρώ, στη ζωή τους, την εξέλιξη τους,μέσα από στιγμές ευγνωμοσύνης που μου καταθέτουν, μέσα από στιγμές μοιράσματος και εμπιστοσύνης και είμαι πάντα πολύ περήφανη για αυτούς.Με βάση λοιπόν τη φύση της μαθητείας μου, αναζητώ και τους κατάλληλους δασκάλους.
Αυτήν την εποχή όμως αλήθεια ποιους διαλέγεις και πως τους ξεχωρίζεις;
Από την ικανότητά τους;
Από τους followers τους σε μια εποχή εικονικής πραγματικότητας;
Από το αξιακό τους σύστημα μέσα από το παράδειγμα τους;
Το χάρισμα τους, ή το ταλέντο τους;
( Μέσα από την συνέντευξη ενός πολύ αγαπημένου μου ηθοποιού που υποδύεται τον ιερέα, που τα αποσαφήνισε, έμαθα να τα διαχωρίζω σιγά -σιγά ,πως με το χάρισμα γεννιόμαστε, είναι ένα θεϊκό δώρο που αν αξιοποιηθεί με δουλειά και κόπο, τότε θα εξελιχθεί σε ταλέντο, αντικειμενικής υπόστασης).
Μήπως από τα υπέρογκα ποσά στα χρήματα που χρεώνουν για τις υπηρεσίες τους;
Από την προβολή σου στο πρόσωπό τους και αντιστρόφως;
Από τις εγγυητικές τους υποσχέσεις που θα αποδειχθούν φρούδες ελπίδες;
Από την περηφάνια τους για την εξέλιξη σου; Και αν υπάρχει εξέλιξη, εξελίσσονται ταυτόχρονα και τα δύο μέλη μέσα σε αυτή τη σύνδεση; Μονομερώς ή παρασιτικά;
Κι όμως πίσω απ’ όλα αυτά και πάνω απ’ όλα αυτά, είναι η ικανότητα για συγχώρεση γιατί εξαλείφει τα ψήγματα εγωισμού άρα μειώνει το ΕΓΩ μα πρωτίστως η ακεραιότητα. Σε κάποιους ανθρώπους είναι αρκετά θαμμένη και τα αληθινά τους θέλω, κρύβονται αρκετά καλά πίσω από τις αλλοιωμένες προθέσεις ή τις διαστρεβλώσεις της εικόνας τους με τη μορφή των ρόλων.Στη ζωή δεν είχα ποτέ ζυγαριά ακρίβειας όσον αφορά τις ανθρώπινες σχέσεις. Δεν έβαζα ποτέ στο μικροσκόπιο μία καλή πράξη έναντι μιας κακής αλλά έμαθα με το πιο δύσκολο τρόπο να εξετάζω τα κίνητρα πίσω από κάθε υποτιθέμενο αντάλλαγμα.
Και να το αναζητάω ως κρυφή ατζέντα πίσω από τα λόγια και τους ρόλους.
Αν δίνεις χρήματα, ίσως να θέλεις γνώση.
Αν δίνεις γνώση, ίσως να θέλεις έλεγχο.
Αν θέλεις έλεγχο ίσως να θέλεις αυλικούς.
Αν θέλεις αυλικούς και κόλακες ίσως να θέλεις εξουσία.
Αν θέλεις εξουσία ίσως και να διψάς για το ιερό τρίγωνο της αποδυνάμωσης στις σχέσεις σου, θύτης, θύμα, σωτήρας.
Αν θέλεις να παίρνεις και να δίνεις εξουσία, θέλεις θεραπεία στο ανεπίλυτο τραύμα σου της μη ορατότητας της ψυχής σου και της μη αναγνώρισης στα συστήματα που σε περιβάλλουν. Από τους γονείς, τα αδέρφια, το σχολείο μέχρι τους θεσμούς.
Διαβάζοντας όλα τα παραπάνω, ίσως να φαντάζεσαι σε αυτούς τους ρόλους κάποιο πολιτικό πρόσωπο, στο βουλευτικό έδρανο. Κάποιον ψηφοφόρο. Μπορεί να είναι ο πιο φωτισμένος δάσκαλος στο ευ ζην. Ο πιο εμπορικός και ακριβοπληρωμένος συγγραφέας. Ο γκουρού της κουρού. Μέσα στις κλειστές πόρτες παίζεται το παιχνίδι που κάποιος απ’ τους δυο, θέλει να την ανοίξει .
Και η ψυχή που διψάει για μαθητεία, θέλει να δεχτεί αυτό το μάθημα ζωής και να περάσει . Όμως προηγουμένως θα διαβεί σε ένα σταυροδρόμι επιλογών, από ένα μεγάλο ΝΑΙ και ένα μικρό ΟΧΙ με τους πνευματικούς της οδηγούς, που σαφώς στην ποσότητα τους μπορεί και να αλλάξουν θέση στην ζυγαριά. Όταν θα πεις ένα μεγάλο όχι να εισπράξεις ένα μικρό ναι που όμως είναι μεγάλη νίκη και ψυχική απόφαση.
Αν κάτι σε κράτησε μέχρι εδώ, σου εμπιστεύομαι δύο πρόσφατα περιστατικά της ζωής μου. Μήπως και κάτι σου θυμίσουν ή απλά να ταυτιστείς .
Στο χρονικό διάστημα που πέρασε είχα την τύχη να αναγνωριστώ ως παιδί ποιητικής έκφρασης από έναν άνθρωπο που κάνει εκπομπή στα ερτζιανά. Δεν με ήξερε προσωπικά ούτε εγώ εκείνον, πέρα από όλα όσα κατέγραψα στις αναρτήσεις μου, και μοιραζόμασταν στο messenger και ήθελε να με γνωρίσει. Με τον οποιοδήποτε τρόπο. Και όσα όχι και αν προέβαλα για καθυστέρηση ή αναβολή να μην είχαν αποτέλεσμα.Εγώ όμως τον παρατηρούσα από φωτογραφίες που έβγαζε με καλεσμένες του νεότερες ποιήτριες. Ένιωσα λοιπόν μία ανεπαίσθητη αίσθηση βαμπιρισμού από το πρόσωπό του στο δικό μου. Η φαινομενική ηλικιακή διαφορά, και όχι η ποιητική προσέγγιση. Ούσα 45 ετών δεν έχω αυταπάτες αιώνιας νιότης. Αλλά δεν θα προδώσω για μια φιλοφρόνηση στις όποιες γνώσεις μου.
Λατρεύοντας το ραδιόφωνο και διψώντας για μία θέση στα ερτζιανά, κονταροχτυπήθηκα πολύ μέσα μου για το αν έπρεπε να δεχτώ να παρευρεθώ ως καλεσμένη μιας τέτοιας εκπομπής, πρωτίστως ως ιδιοσυγκρασία γιατί δεν ένιωθα ποιήτρια για να μιλώ ποιητικά, στο πέρας δύο ωρών, σε σχέση με άλλους σημαντικούς ποιητές μες το ρου της ιστορίας . Ενώ ήξερα τον λόγο, μέσα μου ένιωθα έναν φόβο. Γιατί το αντάλλαγμα δεν είχε αποσαφηνιστεί. Τόση πολλή καλοσύνη για ποιο λόγο; Και τα τηλεφωνήματα του πλήθαιναν και με έφεραν σε δύσκολη θέση να εκθέτω ανθρώπους και καταστάσεις της ζωής μου ως αντίσταση στην ορμητική του διάθεση. Και δεν μου έφταναν οι ψυχικές επιθέσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας, η θηλιά στο λαιμό μου, που μου έκλεινε την έκφραση μου, άρχισε να πονάει το σώμα μου στην κάθε του τηλεφωνική κλήση. Να νιώθω την καρδιά μου να συνθλίβεται μέσα μου ισορροπώντας σε θέλω και πρέπει και ο λαιμός μου να κλείνει, να μην μπορώ να μιλήσω.
Ένιωθα έναν εισβολέα να ζητάει πρόσβαση στα δεδομένα της ζωής που νόμιζε ότι θα του έδινα ελαφρά την καρδία, λόγω νεότητας στην φωτογραφία μου στο προφίλ μου στο facebook. Κάποια που μπορεί να μου μοιάζει αλλά να μην είμαι εγώ επί της ουσίας. Για τις λέξεις που έψαχνε, δεν θα γινόμουν επ’ ουδενί τα χείλη που θα ήθελε να φιλήσει.
Και έτσι με αφορμή μία γρίπη, είπα το μεγάλο μου όχι και ένιωσα μέσα μου να φτερουγίζει η ψυχή μου. Παρέδωσα στο ΟΧΙ μου ένα κλειδί ελευθερίας από μία φυλακή που τα σύρματα ανάμεσα στην φήμη και την αφάνεια την διχάζαν, τη χώριζαν στα δυο.
Και αν δεν είχε υπάρξει φύλακας άγγελος της ραδιοφωνικής μου έκφρασης, ο φίλος μου ο Πάνος Χρυσοστόμου που ομοίως λίγα χρόνια πριν με είχε καλέσει στην δική του εκπομπή, χωρίς καν να με γνωρίζει, χωρίς καν να έχει τη φωτογραφία μου, παρά μόνο ένα demo στα χέρια του. Χωρίς άπειρες κλήσεις στο κινητό μου, δεν θα μπορούσα να καταλάβω αυτήν την ειδοποιό διαφορά ανάμεσα στον εισβολέα, και στον αληθινό δάσκαλο, που ότι θαυμάζει ήθελε και να το υποστηρίξει με μια ανιδιοτελή πράξη που μέχρι και σήμερα, σχεδόν είκοσι χρόνια, δεν έχει ζητηθεί κανένα αντάλλαγμα από πλευράς του.
Και ερχόμενη στο πρόσφατο παρόν, έγινα δέκτης τις χειρότερης επίθεσης από δασκάλα-θεραπεύτρια που θα ορκιζόμουν μέχρι χθες ότι είναι φίλη μου, μέχρι να δω την επαναλαμβανόμενη άρνηση της, σε όποια πρόσκληση να συναντηθούμε δήθεν λόγω διαφορετικότητας χαρακτήρα, ένιωθα σαν να με είχε στο χαλάκι της πόρτα της, να μην λερώσω το σαλόνι της άδειας της ζωής, με τα τσαλακωμένα μου ρούχα και υποδήματα. Έβλεπε μόνο ένα φάκελο χρημάτων να ξετρυπώνει από την τσέπη μου, που ήθελα όμως να διαθέσω κάπου αλλού, μιας και δεν μου πρόσφερε τίποτα επί της ουσίας, γιατί ήθελα να παρακολουθήσω ένα μάθημα ραδιοφώνου & podcast αρχής γενομένης το Μάρτιο του 2026, η σχετική προειδοποίηση μου, τρεις μήνες νωρίτερα για την διακοπή των μαθημάτων, υπήρξε λόγος και αφορμή να δω κατάβαθα την ρηχότητα της στα πλαίσια ενός μαθήματος θεραπευτικής ζωγραφικής που λαμβάνει χώρα, την ίδια ώρα και μέρα, και να αποτελεί εμπόδιο για τα σχέδια μου και ήθελα να την αποδεσμεύσω ή να την αλλάξω με κάποια άλλη μέρα.
Όσο πλήρωνα λοιπόν, είχα έναν υποτιθέμενο ιερό χώρο προσωπικής εξομολόγησης σε δικό της όριο χωροχρόνου . Εκεί μπορούσαν να ειπωθούν τα πάντα, εκτός βέβαια στο τι ήθελα να κάνω και κάτι άλλο. Εκεί μπήκανε όρια. Εκεί βγήκαν φίδια .Μέχρι να δει το όχι μου στη μη συνέχιση, στο εικονικό πρόγραμμα που είχε στο μυαλό της, για την επόμενη χρονιά, ενώ δεν το είχα υποσχεθεί.Ως άνθρωπος, έχω μάθει στη ζωή μου να πορεύομαι με βάση το τώρα, τις ανάγκες μου και τα οικονομικά μου, και μέχρι εκεί που τα πόδια μου αγγίζουν το πάπλωμα μου.
Πώς να υποσχεθώ ένα αύριο σε ένα τόσο εύθραυστο τώρα. Σε μία τόσο ρημαγμένη χώρα δίχως συστήματα ασφαλείας στα αυτονόητα; Που μπορεί να ξεκινήσεις να πας στη δουλειά σου, και να χαθείς στο δρόμο από ένα τροχαίο ατύχημα; Από την υπαιτιότητα κάποιου άλλου ανθρώπου;
Και ξαφνικά έγινα από ένα τραυματισμένο παιδί που ζωγράφιζε με χρώμα τα τραύματα του, μια ώρα που θα έμενε κενή.Έγινα αυτό που φοβόμουν, ένα χρηματικό ποσό στον αριθμό λογαριασμού της κάτι που αρνούνταν ότι ισχύει φοβούμενη να μην φανερωθεί.Έγινα ένα κοινό σώμα κάτω από το ρούχο μου. Ένα ρετάλι γύρω από την ψυχή μου.
Ξαφνικά εκβιάστηκα συναισθηματικά να αποφασίσω μέσα σε λίγες ώρες αν θα μείνω μαζί της μέχρι το τέλος του καλοκαιριού ή θα σταματήσω μες την εβδομάδα.
Όσο σκεφτόμουν το εκβιασμό της, έγραφα και έσβηνα μηνύματα για το αν θα μείνω ως τον Ιούνιο, όπου αν θα έγραφα ναι, θα ήταν όλα καλά . Ή αν έλεγα όχι, πως θα φύγω, θα διαγραφόμουν αυτόματα σαν περίπτωση, επαφή, μαθήτρια, ανεπίλυτο τραύμα αλλά και τους κύκλους των φίλων της στο Facebook. Όπως και έγινε αλλά η ψυχή μου ούρλιαζε να φύγω.Λες και χάνοντας το πινέλο της θα άφηνα πίσω το μαγικό ραβδί που θα μεταμόρφωνε το σκοτάδι μου σε φως.
Όμως πώς να θεραπευτείς από μία τραυματισμένη προσωπικότητα; Πως μπορεί να βοηθήσει όταν δεν μπορεί να βοηθηθεί;Στη στέρηση φαίνεται ο χαρακτήρας. Όχι στην αποδοχή.
Χαίρομαι τόσο που είπα όχι, και βρέθηκα από τη μια στιγμή στην άλλη διαγραμμένη, προδομένη από μια συνθήκη αλήθειας σε μια κατάσταση θεραπευτικού ψεύδους.
Για αυτό το λόγο μην υποτιμάτε ποτέ τα σινιάλα της ψυχής, τους πόνους του σώματος, τους οιωνούς του σύμπαντος, από μία τυχαία συζήτηση, από ένα κάλεσμα για έκφραση της προσωπικής αλήθειας.
Γιατί το ναι και κυρίως το όχι, αποτελούν χειροβομβίδα αλλεπάλληλων και αλυσιδωτών εκρήξεων στις ανθρώπινες σχέσεις της ζωής μας, σε όποιο βάθρο κι αν τις έχουμε τοποθετήσει, μοιραία κάτι θα σκάσει. Ή προς έκπληξή μας ή προς δυσαρέσκειά μας. Σε κάθε περίπτωση θα γίνουμε αποδέκτες τους. Αλλά είναι για καλό η πιο σκληρή αλήθεια από την διαιώνιση ενός ψέματος.
Μη βαφτίζετε με ευκολία τους ανθρώπους τοξικούς.Απλά παρατηρήστε τους μέσα από την απώλεια. Μέσα από την έλλειψη, τη συμπεριφορά τους.
Γιατί κάπου εδώ χαμηλά που ένας άνθρωπος τρέφεται με τα χρήματα σου, δήθεν για το καλό σου, κάπου εκεί ψηλά ένας άγγελος θλίβεται από τα τραύματα σου. Από τα αθέατα θαύματα σου.
Μεγαλώνοντας, έμαθα πια ότι η λέξη relationship είναι ένα πλοίο που σε ταξιδεύει στα άδυτα της ψυχής σου. Που δεν τα έχεις ακόμα επισκεφτεί και μέσα από το παλμό της καρδιάς συν-ταξιδεύουμε. Ο ένας οδηγεί τον άλλον στην αυτό ανακάλυψη του. Ανεξαρτήτως κύρους, ρόλων.
Αν δεν θες, θα χλευάσεις μην υποτιμηθείς,, θα προδώσεις για να μην προδοθείς. Μήπως και φύγεις πιο νωρίς .
Πάντα θα εκπλήσσομαι από το μεταίχμιο του εφήμερου μες το παντοτινό.
Αλλά θα ‘μαι πάντα εκεί να παρατηρώ τα αυθόρμητα σινιάλα, αέναης καλοσύνης, όπως μια «καλημέρα» σε έναν άνθρωπο που του χαμογέλασα στο δρόμο και ας μην με ξέρει, και κάθε που διασταυρωνόσαστε, μου χαμογελάει δίχως προσδοκία.
«Το τι κάνεις, χαίρομαι που σε είδα» σε έναν ηθοποιό που πήγα δεύτερη φορά στην παράσταση του και με πρόσεξε τότε, όση ώρα του μιλούσε μια άλλη θαυμάστρια που προηγούνταν από εμένα στην πρώτη μας επαφή. Και ο θαυμασμός του βλέμματος μου έπεσε στην αντίληψή του, και καταγράφτηκε στη μνήμη του μέσα από την φιγούρα μου.
Γιατί να διψάμε για τα ναι, όταν τρεφόμαστε από τα όχι μας;
Μεγαλώνοντας, ας συνεκτιμήσουμε ότι ο μόνος δάσκαλος είναι η ψυχή μας. Και με το φως της ψάχνει για φως μες τις ψυχές, και εκπέμπει καλοσύνη. Και γυρεύει αποδοχή και εκπέμπει αγάπη. Κάθε καθρέφτισμα κι ένας φίλος. Κάθε προβολή και ένας εχθρός. Αλλά όλα είναι ένα. Όλα για την αλήθεια.
Εν κατακλείδι, ευγνωμονώ το 2025, κατά την εκπνοή του για τα τόσα σημαντικά μαθήματα στο κομμάτι της προσωπικής ακεραιότητας και οριοθέτησης. Αν είσαι ακέραιος όρια δε χρειάζεσαι. Γιατί εκπέμπεις σεβασμό από τα όχι σου.
Δεν έγραψα αυτό το άρθρο από μία πληγή. Το έναυσμα μου, προήλθε από τα κρυστάλλινα μάτια ενός αιώνιου παιδιού, με σοφία και ταπεινότητα που κοίταξε για λίγο τα δικά μου και μου θύμισε ποια στα αληθινά μου είμαι και έχω αναφαίρετο δικαίωμα να το εκφράζω.
Στον Δημήτρη με όλη μου την αγάπη!!!
Κωνσταντίνα Δήμου
